R-win.com

Eind vorige week publiceerde Google zijn financiële resultaten over het tweede kwartaal. Eén zin uit de toelichting bij de cijfers achtervolgt me nu al dagen. Hopelijk raak ik hem kwijt door het op te schrijven

Larry Page (l), niet alleen mede-oprichter maar ook (weer) algemeen directeur van Google, ziet zijn bedrijf niet als een zoekmachine. Ik herhaal: de oprichter van Google omschrijft Google niet als zoekmachine. Hoe dan wel?

Uit het transcript van de telefonische bijeenkomst met financieel analisten, kort na de publicatie van de cijfers:

“(…) And I think about our products in 3 separate categories. First, there is Search in our Ads products, the core driver of revenue for the company. (…)”

Search is een onderdeel van het reclameproduct. AdWords is geen onderdeel van de zoekmachine. Nee, het is andersom. Google is een reclamemachine met een ingebakken webzoeker.

Verrassend om dat uit de mond van – ik dacht een purist – Larry Page te horen. Of valt dit in de categorie corporate speak c.q. Wall Street pampering?

Foto: home of chaos (cc)

De basis van het concept ‘boek’ ligt in het vertellen van verhalen. Niet in het kappen van bomen om papier te kunnen bedrukken. Heel vroeger, toen we nog echt biologisch aten, was het vertellen van een verhaal een kunst. De zogeheten orale traditie. Weinigen beheersten de vertelkunst goed. De bekwame sprekende en zingende woordkunstenaars van die tijd reisden van stad naar stad en van hof naar hof met koekjes voor de oren. Ze stonden garant voor avonden vol vermaak bij de toehoorders.

Tót de boekdrukkunst kwam. Toen begon de ellende. Het vertellen van verhalen werd gedemocratiseerd. Iedereen met toegang tot een drukpers kon de woordkunstenaar uithangen. Vertellen was geen kunst meer. En regenwouden moesten sneuvelen om boekenkasten, printers en kattenbakken te vullen.

Eerder betoogde ik al dat het einde van het papieren boek nadert. In zijn column vandaag in het FD (alleen abonnees) stelt Joost Steins Bisschop ook dat het concept ‘verhaal’ in de afgelopen eeuwen onterecht synoniem is geworden met het papieren boek:

“(…) En als ik (…) schrijf dat ik dat boek wil lezen bedoel ik dat ik de gedachten van de schrijver tot me wil nemen.

Het boek is dood, leve het boek, de krant is dood, leve de krant, leve de deelbaarheid van de gedachte. De boekenzaak is hemelend, leve de verhalenwinkel.

Het verhaal zit overal, in het haarvat van een gesprek, het is de stut van een denkwereld. En nog nooit had het verhaal zoveel mogelijkheden om lezers te bereiken. Als stuifsneeuw vindt het zijn weg, om uiteindelijk neer te slaan, in welke vorm dan ook.

Ja, natuurlijk ook als boek (…)”

Al klikkend door Youtube hoorde ik in deze discussie een leuke opmerking van een verhalenverteller. De man draagt oud Engelse teksten voor, onder meer Beowulf. Dat is een gedicht c.q. verhaal van ergens tussen de achtste en elfde eeuw na Christus. Het is een van de oudst bekende verhalen die in het oud Engels op schrift zijn gesteld (voor mij waren dit soort Engelse oerteksten ooit voer voor tentamens). Beowulf is afkomstig uit mondelinge overlevering. Een papieren verhaal dus uit de orale traditie.

De verhalenverteller over de gedrukte vorm: hij voelt zich “trapped in a book“. De literaire wereld op zijn kop, want hij ziet het geschreven woord als belemmerende uitingsvorm en niet als een bevrijdende.

Tien eeuwen later kan Beowulf ons nog steeds lesjes leren. Aspirant boekenschrijvers doen er vandaag de dag verstandig aan om boeken niet meer te zien als gedrukte verhalen van de eerste hoofdletter tot de laatste punt. Dat scoort aantoonbaar niet. Bovendien is het een belediging van de digitale uitingsvormen die schrijvers nu ter beschikking staan. Binnenkort circuleren er in Nederland immers miljoenen digitale dragers in de vorm van tabs en pads. De knappe, kundige vertellers van vandaag creëren verhalen met tekst, audio, video, GPS-antenne, camera, bewegingssensor, et cetera.

Ik luister graag (ook naar tips trouwens).

Foto: Geoffrey Fairchild (cc)

(N.B. Deze column verscheen begin deze maand op Bellen.com)

De vakantie begint lekker dit jaar. De spookrekeningen voor mobiel internetten in het buitenland behoren voor de meesten tot de verleden tijd. Maar er dreigt een gevaar. Mogelijk kunnen we over een paar jaar helemaal niet meer mobiel surfen aan de Middellandse Zee.

De Nederlandse mobiele aanbieders kwamen in de afgelopen weken met toch wel verrassend nieuws. Eindelijk is er duidelijkheid over de tarieven van mobiel internet in het buitenland. Vooruit, dat moeten ze van Europa doen en de prijs/kwaliteit-verhouding is mager. Maar mobiel surfen, mailen en chatten is in ieder geval betaalbaar geworden.

KPN en Hi (niet Telfort) rekenen een tientje extra voor wie op vakantie 100 megabyte dataverkeer wil opsnoepen bij de lokale mobiele aanbieder. Bij Vodafone neem je je bundel mee in je koffer op vakantie voor 5 euro per maand. Bij T-Mobile ben je 15 euro per week kwijt voor onbeperkt digitaal zuurstof. De gemiddelde Nederlander eet thuis 100 mb normaal gesproken al voor zijn ontbijt op, maar deze nieuwe tarieven zijn een stap in de goede richting.

Read the rest of this entry »

Deze posting zit al een tijdje in de pen, maar nu is toch wel het moment wat te schrijven over papieren boeken. De noodklok luidt voor het concept ‘papieren boek’. De, als je wil, bevestiging daarvan verscheen vanavond toen Amazon.com bekend maakte hoeveel ebooks het verkoopt via zijn downloadwinkel voor ebook ereader Kindle:

“(…) Since April 1, for every 100 print books Amazon.com has sold, it has sold 105 Kindle books. This includes sales of hardcover and paperback books by Amazon where there is no Kindle edition. Free Kindle books are excluded and if included would make the number even higher. (…)

Amazon sold more than 3x as many Kindle books so far in 2011 as it did during the same period in 2010. (…)”

Dat is niet kinderachtig.

Helaas heeft Amazon tot op heden nog nooit absolute aantallen gegeven over de verkoop van ebooks, maar de trend is duidelijk. Binnenkort worden we overwoekerd door weelderige bosgroei omdat er geen bomen meer worden gekapt voor boeken. Daarna wereldvrede.

Het ‘einde’ van het papieren boek nadert. Natuurlijk zullen de schappen in de boekwinkels niet leeg achterblijven, maar een nieuwe vorm van ‘het boek’ krijgt momentum. De vorm van de oude drager, de manier van inhoud presenteren en de distributie zijn ouderwets en inflexibel. Niet van deze tijd althans.

Afgelopen week was in het FD een verhaal te lezen dat deze trend illustreert. Een fragment:

“(…) De krimp van de boekenmarkt wordt primair veroorzaakt door de enorme concurrentie op het gebied van entertainment, analyseert Daniel Ropers, oprichter en directeur van webwinkel Bol.com. ‘Het boek verliest terrein op televisie, dvd, games en internet. Dat gaat nu heel hard en heeft ook ons verrast.’ Bovendien mist hij bestsellers. ‘De helft van de top tienboeken is meer dan twee jaar oud.’

Volgens Ropers zal het boekenvak moeten innoveren om het tij te keren. De branche moet inspelen op de wens van consumenten om boeken digitaal te kunnen lezen. Het marktaandeel van de zogeheten e-books beloopt 1%, maar zou zeker 3 à 5% bedragen als meer titels digitaal beschikbaar zouden zijn, meent de directeur van Bol.com. Met een groter aanbod van betaalbare digitale boeken moet worden voorkomen dat de consument illegale versies gaat downloaden. ‘We moeten leren van de fouten die in de muziekindustrie zijn gemaakt.’ Maar het boekenvak staat volgens hem niet bekend om zijn snelle vernieuwing. ‘De traditionele boekhandel is naar binnen gericht en behept met een zekere bedrijfsblindheid.’ (…)“

Momenteel ben ik met een project bezig waarmee ik een steentje aan deze innovatie hoop bij te dragen. Maar daarover later meer. Op dit moment leg ik de fundamenten. Schrijf je in op de nieuwsbrief bij deze site en je ontvangt automatisch een seintje zodra er nieuws is.

Dat het concept ‘boek’ op de schop gaat, werd me pas geleden duidelijk toen ik op een iPhone de applicatie van Dikkie Dik zag (check z’n Twitter). Het is wat te veel gezegd dat die dikke rode kater de weg leidt voor uitgevend Nederland, maar hij loopt wel een aardig eind voor op de rest van de troepen.

Dikkie Dik geeft in mijn optiek nieuwe betekenis aan het begrip digitaal lezen. Het ‘boekje’ bevat – natuurlijk – een boekje met een verhaal. Dat kun je zelf al bladeren voorlezen, maar ook voor láten lezen door een ingebakken voorleesjuffrouw. De app bevat bovendien liedjes, spelletjes en filmpjes. Wat wij een ‘boek’ noemen is nu slechts een onderdeel van een interactief, digitaal pakketje vermaak.

Als dit het voorland is van volwassen leesboeken kan ik niet wachten op wat de toekomst ons gaat brengen. Multimediaal, onderhoudend, interactief lezen kan niet op papier. Digitale boeken, of eigenlijk de tablet readers, betekenen per definitie het einde van het papieren boek.

Een ander teken van de komende veranderingen op de boekenmarkt: steeds meer mensen kopen een tablet computer of ebook reader. De eerste productcategorie domineert. Behoorlijk. Eind 2010 waren er in Nederland 250.000 tablet computers op de markt, eind 2011 zijn dat er volgens GfK 750.000. En ga er maar van uit dat die groei volgend jaar nog sneller gaat. Pas in 2012 komen de eerste goede tablets met Android op de markt. De iPad is maar bij 1 leverancier beschikbaar, Android-tablets bij een in theorie onbeperkt aantal elektronicafabrikanten.

En vergeet niet, papieren boeken zijn ook maar een hulpmiddel om verhalen door te geven. Een rare, kostbare prothese om verhalen door te geven. Heel vroeger, toen we in grotten woonden en echt biologisch aten, was het een kunst om een verhaal te vertéllen en van generatie op generatie over te dragen. Digitale dragers staan ons toe om op nieuwe manier verhalen te vertellen en over te dragen.

Maar goed, het blijkt dat de nieuwe digitale dragers ook maar mondjesmaat worden gebruikt om boeken te lezen. Het liefst … spelen we gewoon spelletjes, aldus onderzoek van het goed geïnformeerde Distimo:

Wordt vervolgd.

Foto: epw (cc)

Robert Cringely schreef weer eens een column die je even heel anders naar de lopende mondiale ontwikkelingen laat kijken. Een paar fragmenten uit zijn prima leesbare verhaal:

(…) What I find interesting is that most people just take it as bible truth that China will be the next superpower because it is so number-oriented (huge infrastructure dollars, huge manufacturing dollars, higher per capital wealth than India, bigger middle class, etc…). (…)

China has all those factories and all that money (our money — isn’t that the way we tend to see it?). China also cheated itself out of a generation through overzealous population control, which might be good for the globe but is bad for hegemony. But the biggest reason why India will win and China will lose is the Chinese stay to themselves too much. They don’t assimilate.

Look at the world’s multinational companies. Compare their executives of Indian and Chinese nationality or descent. Indian executives are everywhere. Chinese executives are nowhere.

Foto: Marco Bellucci (cc)

(N.B. Deze column verscheen begin deze maand op Bellen.com)

Met ieder verzonden sms’je smelt de poolkap een klein beetje. Ieder mobiel bezoekje aan Hyves of Facebook bespoedigt het smelten van een gletsjer. Vraag je operator hier iets aan te doen.

Weinigen beseffen zich dat mobiele telecomaanbieders tot de grootverbruikers van energie in een land behoren. De oorzaak ligt natuurlijk niet bij de telefoon die de hele dag als een opgevoerde magnetron aan je oor hangt. Het kwaad zit hem in de duizenden antennes die over heel Nederland verspreid staan. De zenders vreten stroom. Hun koelingsapparatuur is ook niet bepaald zuinig.

Als je ervan uit gaat dat er wereldwijd rond de 3 miljard mensen mobiel bellen dan blijken mobiele telefonie en mobiel internet milieuproblemen van enorme proporties.

Wat kun je er aan doen? Stoppen met bellen, geen sms meer sturen of stoppen met internetten op je nieuwe iPhone? Dat lijkt me geen optie. Sterker nog, de opmars van smartphones lijkt onomkeerbaar.

Maar wat kunnen we dan wel doen? Het beangstigende antwoord: niet bijzonder veel. Ok, je kunt overstappen op groene stroom, LED-lampjes kopen en de elektronica thuis ‘s nachts niet meer op stand by zetten. De kleine activist kan zich zelfs ook nog aansluiten bij goedbedoelde burgerinitiatieven als 10-10, maar dan heb je het ongeveer wel gehad.

De 20-20-20 doelstellingen van Europa [?] zijn nobel, maar een bindend klimaatakkoord is de wereld toch iets te gortig. Het is prima om het milieu te redden, zo lang we dat zelf maar niet hoeven te doen. Zo lijken de gedachten van de wereldleiders.

Er gloort wat hoop. Je telefoon hoeft niet direct aan de wilgen.

Bij alle Nederlandse mobiele netwerken zitten teams van 2 à 3 man die zich voltijds bezighoudt met de verduurzaming van het bedrijf, ingegeven door hoofdkantoren in Bonn, Den Haag en Londen. Daar is weinig ideëels aan. Hun doelstellingen zijn afgeleid van het Europese overheidsstreven om 20 procent minder Co2 uit te stoten per 2020. De andere 80 procent volgt daarna misschien. Ooit.

Het wordt nu tijd dat niet alleen de tarieven transparant zijn, maar ook de activiteiten die de ijsbeer redden van de verdrinkingsdood. Operators zouden, net als ieder ander bedrijf, op hun site moeten aangeven hoeveel Co2 ze uitstoten per werknemer en per klant per jaar. Alleen dan kun je als consument niet alleen een goede maar ook een gezonde keuze maken voor een aanbieder en abonnement.

Alleen dan weten we of KPN echt groen is of stiekem toch enorm rood staat. Magenta en rood zouden dan wel eens veel groener kunnen blijken dan we denken.

Foto: davidw (cc)